Maantjes oma is ziek, erg ziek. Die oma was poppenspeelster en verzon heerlijke verhalen. Dat talent erfde Maantje van haar. Ze schrijft voor haar oma nog een allerlaatste vrolijk verhaal. Oma is er dolblij mee. Maar dan komt het ogenblik om afscheid te nemen.
Dit kinderboek van Sjoerd Kuyper raakte me echt. Toen ik het na de laatste bladzijde dichtsloeg, slikte ik zelfs een krop in mijn keel weg. Het verhaal gaat over de dood van een oma, gezien door de ogen van een negenjarig kind. Maat dit gebeuren wordt zo subtiel verteld, dat je als lezer enkel in volle bewondering kan staan voor de auteur.
Het boek drijft op de tegenstelling tussen het verdrietige gebeuren en de karakters van de twee hoofdpersonages: oma en kleindochter. Ze lijken enorm op elkaar: twee sprankelende persoonlijkheden met een warm verteltalent, veel fantasie en een diepe empathie. Ik genoot van de heerlijke uitspraken van beiden. “Lieve Maantje van me, wat heb ik gelachen om je verhaal, en ook een beetje gehuild. Die twee dingen samen: dat is geluk. Dank je, lieverd.” (p.25) Of Maantjes beklijvende antwoord wanneer papa vraagt waarom ze op de begrafenisviering zo alleen aan de zee blijft staan: “Een week geleden is mijn oma verhuisd. Eerst woonde ze in de wereld, nu woont ze in mijn hoofd. Ze zwom graag in zee, in deze zee. Nu verhuis ik de zee naar mijn hoofd, dan kan ze daar ook zwemmen.” (p. 86)
De kracht van dit boek is de manier waarop over dit moeilijke thema wordt verteld. De personages hebben verdriet, maar nooit wordt dit een rauw, allesoverheersend gevoel. Het is eerder een weemoedig, rustig verdriet, doorspekt met fijne herinneringen. Sjoerd Kuyper verwoordt het zelf heel mooi: “Weemoedig is verdriet gemengd met geluk. Verdriet om wat er niet meer is gemengd met geluk omdat het er geweest is. Zoals je water mengt met siroop. Als je weemoedig bent, huil je niet, je voelt tranen prikken maar je glimlacht. Je denkt: het is voorbij, maar wat was het mooi.” (p.73)
De illustraties van Sanne te Loo verbeelden perfect de sfeer van het boek: soms grappig, soms ingetogen dromerig met een zweempje verdriet. Een man, met twee verschillend gekleurde sokken, heeft een tandeloze leeuw als huisdier en voedt hem broodjes, gedrenkt in melk. Een grappig en vrolijk beeld. Heel sterk vond ik de prent van Maantje die afscheid neemt van oma. Beiden staan tegenover elkaar. Maantje houdt de handen van oma vast. Door op haar tippen te staan, kan ze net het voorhoofd van oma zoenen. Zo mooi!
Maantje verhuist de zee is een koesterboek dat ik warm wil aanbevelen.
Lut Vanderaspoilden