Een roman in vrije versvorm: het is een waagstuk. Je moet de lezer kunnen meeslepen in het versritme. En de vorm moet passen bij de inhoud.
Wat dit laatste betreft, zit Diet Groothuis alvast goed. Poëzie is bij uitstek geschikt om schier onuitspreekbare emoties te vatten. En precies zulke emoties staan centraal in haar roman. Mel staat voor een beslissende en verscheurende keuze in haar leven. Onverwacht en ongewild is ze zwanger. Bovendien kan het zowel van haar vaste vriend zijn als van een vakantieliefje. Wil ze het kind houden en heeft ze het recht om daar zelf over te beslissen? Haar diepgelovige vader vind in elk geval van niet, wat alles nog complexer maakt.
Dat het om een roman in versvorm gaat, is meteen duidelijk in de bladspiegel. De zinnen zijn immers opgesplitst in versregels. Dat dwingt je om langzaam te lezen, waardoor de gedachten en gevoelens van Mel dieper tot de lezer kunnen doordringen. Die vers-schikking houdt echter ook een risico in. Gesprekken kunnen erdoor onnatuurlijk klinken, waardoor onder meer het moeilijke gesprek met haar vader deels de mist in gaat.
Niet enkel de schikking in versregels, maar ook ritmische opsommingen, ellipsen (vooral hulpwerkwoorden worden vaak weggelaten) en vooral beeldspraak zorgen voor een poëtische leeservaring. Soms is een opsomming uiterst compact, waarbij elk woord extra aandacht krijgt, zoals in de gedachte bij het werkwoord ‘plegen’ dat van abortus een misdaad maakt:
is er geen ander woord?
doorstaan?
beleven, ondergaan?
Hebben
Willen
nemen?
allemaal verkeerd
kiezen
zoeken
erdoorheen
zoiets
denk ik.
Maar vooral de beelden zijn een krachtig middel om moeilijk te verwoorden gevoelens ‘voelbaar’ te maken. Enkele voorbeelden uit vele: ‘ik lig na afloop wijduit snakkend/ op een strand als IJsland uitgespuugd/ een ademende schelp’ of ‘we zijn geen losliggende hoop zand hè/ meer een stevig duin met helmgras/ één geheel/ we houden als familieleden/ elkaar vast.’
Ook al klinkt de versvorm soms wat onnatuurlijk of geforceerd in de gesprekken, over het algemeen geeft die aan Mels gedachtestroom een intensiteit die ervoor zorgt dat je diep met haar meeleeft.
Jan Van Coillie