Peter Goes zijn Tijdlijn uit 2015 is een klassieker geworden binnen de informatieve boeken over de geschiedenis van de mensheid. Deze jubileumeditie kreeg terecht een gouden randje.
Peter Goes tekent de wereldgeschiedenis uit in een langgerekt beeldverhaal over 80 pagina’s. Natuurlijk moet je dan keuzes maken, maar het geheel is wel een bijzonder interessante mix van relevante informatie over belangrijke gebeurtenissen (zowel veldslagen als revoluties en uitvindingen) en personages (zowel heersers als kunstenaars, wetenschappers of andere beroemdheden die ‘geschiedenis schreven’. Wat het boek vooral zo aantrekkelijk maakt is dat die informatie aangeboden wordt in uiterst behapbare combinaties van beeld en tekst.
De illustraties zijn sober uitgevoerd in zwarte inkt met enkele steunkleuren, maar ogen aantrekkelijk door de zwierige composities in gedurfde collages waarop van alles te ontdekken valt en ook van alles ‘gebeurt’. Bovendien krijgen ze extra kleur door de vele humoristische toetsen. Onder een mammoet lees je ‘mammoet’ en daarnaast ‘nog een mammoet’, bij twee mammoeten staart in slurf. ‘De heldhaftige Kelten streden vaak volledig naakt’, ook leuk om naar te kijken. En het standbeeld van keizer Nero lijkt verdacht veel op een mislukte kopie van het Vrijheidsbeeld in New York. De korte teksten zijn in gebogen lijnen boven, onder of naast de bijhorende illustraties geplaatst, behalve de iets groter gedrukte inleidende tekst onder te titels. Bijna altijd zijn ze helder en to-the-point. Al zorgt de beperkte ruimte er toch soms wel voor dat je meer zou verwachten, zoals bij volgend bijschrift onder ‘De oorsprong van het leven’: ‘Het mesozoïcum bestaat uit drie geologische perioden: het trias, de jura en het krijt.’ Of de wel erg algemene informatie over AI: ‘In 2023 werd AI populairder dan ooit, met doorbraken in de technologie en toepassingen zoals ChatGPT. Het speelt een steeds belangrijkere rol in het dagelijkse leven, van geavanceerde chatbots tot innovatieve kunstmatige intelligentie in de gezondheidszorg en het bedrijfsleven.’
Het boek opent met de oerknal en eindigt met de jaren 2020. De hoofdstukken vormen een (chrono)logische opeenvolging met focus op specifieke periodes, evoluties en rijken of beschavingen. Een selectie uit de titels maakt deze variatie duidelijk: de dinosaurussen, de eerste nederzettingen, Mesopotamië, De hunnen, De kruistochten, De 14de eeuw, Ontdekkingsreizigers aller tijden, Wereldoorlog I, De ruimtevaart, De jaren 1980. Interessant hierbij is dat je verschillende beschavingen uit eenzelfde periode letterlijk naast mekaar kunt plaatsen en met mekaar kunt vergelijken, zoals de Westerse cultuur in de 14de eeuw met die in het Ottomaanse Rijk en de Ming-dynastie bij de overgang naar de 15e eeuw, waar je dan weer kennis maakt met de bloeiperiode en ondergang van Inca’s en Azteken.
Na de Eerste Wereldoorlog versnelt het tempo, met aparte hoofdstukken per decennium, soms aangevuld met stukken over belangrijke gebeurtenissen of evoluties als De Russische Revolutie of De Ruimtevaart. Een bloemlezing uit de namen en feiten die aandacht krijgen in de jaren 80 mag de gevarieerde aanpak verduidelijken: Pacman, Lech Valesa, Gorbatsjov, Tetris, cassettebandjes, Falklandoorlog, Bende van Nijvel, CCC, huwelijk Charles en Diana, Val van de Berlijnse Muur, Tianamenplein, Lockerbie, eerste pc’s, film ‘Back tot he future’, Tjernobyl, milieuramp Exon Valdez …
Niet toevallig wordt er een apart hoofdstuk gewijd aan de ‘Ontdekkingsreizigers aller tijden’. Deze tijdlijn is dankzij de sprankelende combinatie van aantrekkelijke prenten en heldere, compacte teksten een ontdekkingsreis om telkens weer van te genieten.
Jan Van Coillie