Wat een titel! Wat een aantrekkelijke paradox! Een literaire techniek om lastige problemen bespreekbaar te maken.
15 auteurs, gegroepeerd in ‘Schrijvers voor de Toekomst’ namen het initiatief om elk een verhaal te schrijven vanuit zorgen over de klimaatverandering die ze delen met jongeren. Het initiatief kwam er nadat ze aanwezig waren bij een klimaatstaking van scholieren. In een kort nawoord leggen ze kernachtig hun bedoeling bloot: ‘We geloven dat verhalen een grote rol kunnen spelen in het leefbaar houden van onze planeet’. Ze willen met hun verhalen ‘laten nadenken over’ en ‘perspectief bieden.’ Op het eind van het boek vind je ook een QR-code die naar suggesties leidt om op school mee aan de slag te gaan.
De 15 korte verhalen zijn heel verschillend, al bindt de zorg om het klimaat ze aan elkaar en zijn er ook andere thema’s en motieven die herhaaldelijk opduiken, zoals verliefdheid, milieuacties, meningsverschillen met behoudsgezinde of ontkennende ouders en pleidooien tegen het eten van vlees.
Het openingsverhaal van Marc ter Horst gaat in tegen het doemdenken, al is de ‘verzetsdaad’ erg dubieus, waardoor die meteen aan het denken zet. Marco Kunst schrijft rond het probleem van de ‘plastic soup’ een SF-verhaal, een genre waarin hij zijn sporen ruim verdiend heeft. Opmerkelijk is het open einde. In het boek komen meerdere sciencefiction verhalen voor, zoals dat van Mark Boode, dat doet nadenken over menselijke robotten en AI. Anders dan Kunst eindigt Maria Postema wel met een positieve noot, waarin de zin van een actie van Greenpeace tegen het dumpen van afgedankte boorplatformen op zee, ondersteund wordt door krantenberichten. Enkele verhalen roepen vragen op over zin en onzin van klimaatactivisme, zoals dat van Anna Woltz, dat vertrekt van een stroompanne door overbelasting bij een extreme hittegolf. Een van de origineelste verhalen is ‘De kleine kaap’ van Tom De Cock, over een voettocht naar een ma, waarmee een kleindochter een statement maakt in een tijd waarin mensen door te ‘flashen’ zich zomaar van de ene plek naar de andere kunnen verplaatsen.
Als verzameling korte verhalen heeft het boek het nadeel dat het geen overkoepelende spanningsboog heeft, wat veel lezers kan afschrikken. Het voordeel is dan weer dat die korte verhalen gemakkelijk lezen, heel bruikbaar zijn in de klas én vooral in kort bestek heel verschillende benaderingen van de milieuproblematiek aan bod laten komen. Hierdoor kunnen ze lezers vanuit verschillende perspectieven over het probleem laten nadenken, wat van groot belang is voor de toekomst van onze planeet en ons allemaal.
Jan Van Coillie