Dit was liefde op het eerste gezicht. De IJscodil heeft meteen mij hart gestolen.
De kleine krokodil Elvis woont met zijn ouders in het circus Zig-Zag. Zijn moeder popt er popcorn en zijn vader doet het licht, maar dat doen ze in het verborgene, want Dick, de circusdirecteur, wil geen schubben of stekels in de piste. Intussen oefent Elvis met zijn vriendin Fluffie de flamingo aan de trapeze en hij blijkt een natuurtalent. Meteen merk je Bette Westera’s unieke talent als vertaalster. Ze weet de zwier in de rijmende regels perfect te vatten:
‘Leer jij mij de duikrol
en de zwaai aan de trapeze?
En de salto en de twist?
Dat zou geweldig wezen.’
Als Elvis ten slotte door de directeur een baantje aangeboden krijgt, moet hij ijsjes verkopen. Hij is diep ontgoocheld. Gelukkig troost zijn moeder hem met wijze woorden. Het is jammer dat er dieren zijn die schubben uitsluiten, ‘Want schubben zijn geweldig,/ net als stekeltjes en vinnen./ Jouw zachtheid, lieve schat,/ zit niet vanbuiten, maar vanbinnen.’ Elvis krijgt een wonderlijke droom die zijn leven een fantastische draai zal geven, waardoor zelfs de circusdirecteur zijn mening moet herzien. De wijze les van zijn moeder wordt dan ook in de prachtige finale herhaald: ‘het gaat om wat je kunt,/ niet om je schubben of je vacht.’ Heerlijk is dat om zo’n wezenlijke boodschap tegen discriminatie en vóór diversiteit zo speels en eenvoudig verwoord en verbeeld te zien.
De vertaling van Bette Westera is een feest voor het oor. Niet alleen weet ze het zwierige ritme te bewaren, maar ook verrast ze voortdurend met heerlijke rijmvondsten met soms ook een leuke woordspeling: ‘De biggen op rij zeven/ wilden alle tien raketjes./ Die werden keurig gelanceerd/ en landden even netjes.’ De illustratie maar ook de lay-out versterken het speelse effect. Je ziet de ‘IJscodil’ of ‘IJscrobaat’ met zwier de ijsjes lanceren en die zwier wordt nog eens extra in de verf gezet doordat het woord ‘gelanceerd’ in een boogje gezet wordt. Het is in het hele boek echt genieten van de speelse prenten. Kijk maar hoe teder de flamingo de kleine krokodil bij de snuit neemt of hoe ze dolenthousiast aan de trapeze oefenen. Of laat je betoveren door de dubbele pagina met de ’s-p-e-t-t-e-r-e-n-d-e show’.
Prentenboeken als De IJscodil, met een perfecte mix van woord en beeld, van levenswijsheid, (voor)lees- en kijkplezier mogen er meer zijn.
Jan Van Coillie