Met Metamorfose brengt uitgeverij Lannoo opnieuw een juweel van een natuurboek. In samenwerking met illustrator Merlijne Marell laat de veelvuldig gelauwerde auteur Geert-Jan Roebers jonge (en oudere) lezers verwonderd kijken naar de eindeloze vormen van verandering in het dierenrijk. Het boek gaat, zoals de ondertitel aangeeft, over uitsluipers, ontpoppers, openklappers en andere veranderlijke dieren — en dat vat het boek precies samen: een ode aan de levende wezens die groeien, vaak spectaculair en onherkenbaar van vorm veranderen en zo zichzelf heruitvinden.
Bioloog-schrijver Roebers is niet aan zijn proefstuk, de lijst van zijn publicaties is zondermeer indrukwekkend (Briljante planten, Eén plus één is meer, Paddenstoel & Co, …). Ook hier blijkt zijn vakkennis en taalvermogen. In heldere, levendige taal beschrijft hij hoe dieren tijdens hun leven letterlijk van gedaante veranderen. Van kikkerdril tot kikker, van larve tot vlinder, van kale babypanda – een blote, blinde rat – tot schattige beer met mickeymouse-oren, of zoals bij de paling: van papierdun doorkijkvisje tot vette, zwarte aal…Elke metamorfose toont iets van de ingenieuze werking van de natuur. Een twintigtal diersoorten worden behandeld, telkens in speelse formuleringen met vaak sprankelende beeldspraak en vergelijkingen met de mensenwereld. Zo worden de gedaanteverwisselingen van mannetjesleeuwen vergeleken met de baard in de keel en op de kin van een puberjongen.
De echte magie en absolute meerwaarde van het boek zit hem in de illustraties. Merlijne Marells indrukwekkende linosneden maken van Metamorfose een spectaculair kunstboek. Elk dier lijkt uit de pagina weg te kruipen, naar links of rechts te zwemmen, uit het boek weg te vliegen… Marell hanteert smaakvolle, goed op elkaar afgestemde kleuren en verwijst al eens naar een historisch voorbeeld. De flitsveranderaars doen aan de illustraties van zoöloog Ernst Haeckel denken, de vlinders en rupsen met hun waardplanten roepen het werk van Maria Sibylla Merian op. De handen die de levensfases van de herculeskever vasthouden zijn ongetwijfeld door de zichzelf tekenende handen van Escher geïnspireerd.
Metamorfose is een visuele en inhoudelijke parel — een boek dat even goed in een les biologie als op de salontafel past. Metamorfose zet aan tot verwondering en combineert kennis met schoonheid. Het wordt samen met Het grote kippenboek van Evelien De Vlieger ongetwijfeld een van de kroonjuwelen van Uitgeverij Lannoo. Tijdens het schrijven van deze recensie stond Metamorfose met stip genoteerd op de shortlist van de Boonprijs 2026. Welke bekroning het ook krijgt, dit is een uitzonderlijk mooi boek waar ik nog vaak in zal bladeren.
Dirk Tavernier