Dit boek is een combinatie van twee verhalen rond twee personages: het verhaal van Anton, een jongeman die als zorgverlener bij oudere mensen werkt om een centje bij te verdienen én het verhaal van de mysterieuze Alexander (Sasha), een van zijn patiënten. De oudere man woont alleen en zegt bijna niets. Hij kan ook slecht stappen (met een stok) en komt ook amper buiten. Door met zijn stok te bonzen, probeert Sasha toch een beetje met Anton te communiceren. Het verhaal van Anton en het verleden van Alexander worden afwisselend verteld en in elkaar verweven.
In Sasha’s appartement ontdekt Anton een serie foto’s van Sasha en een andere jongeman die samen acrobatie uitvoeren. Die andere jongen is Janek, en ze leren elkaar op jonge leeftijd kennen in het weeshuis waar ze opgroeien. Sasha en Janek begrijpen elkaar zonder (veel) woorden, wat wel handig is omdat Janek zeer zwijgzaam is. Sasha werpt zich al snel op als Janeks beschermer: ‘Sasha zou het liefst willen dat ze in dezelfde groep zaten, dan kon hij helpen wanneer Janek niet uit zijn woorden kwam. Zo is het altijd geweest. Hij voert het woord voor Janek omdat hij altijd weet wat Janek denkt. Hij begrijpt wat Janek nodig heeft”. (32)
Maar nadat Janek de regels van het tehuis overtreedt, moeten ze midden in de nacht vluchten. Zo komen ze bij een rondreizend circus terecht, waar hun acrobatie-act met paarden de bezoekers met verstomming slaat. Daar vinden ze een huis (een woonwagen), een thuis en een familie. Maar helaas blijft ook dat mooie liedje niet duren en worden ze in Berlijn uit het circus gezet. Als ik je dan nog vertel dat we in de jaren dertig van de vorige eeuw zitten, dan besef je wel dat Berlijn mogelijk niet de beste plaats is om op dat moment te zijn. Tijdens hun verblijf in het circus is de sterke band tussen de twee jongens uitgegroeid tot een diepe liefde, maar weer is Berlijn op dat moment niet de ideale plek om hiermee naar buiten te komen. Want daar komen op dat moment de Nazi’s aan de macht, en die viseerden ook homoseksuelen. Zo worden ze op een avond aangevallen op weg naar huis.
Voor de derde keer zijn ze niet meer welkom op een plek die ze als thuis zijn gaan beschouwen. Je voelt als lezer samen met de jongens dat de sfeer in de stad grimmiger wordt. De dreiging neemt toe, het wordt er gevaarlijker; zeker voor een homokoppel. Maar ook hun band, die zo natuurlijk was gegroeid, wordt door de groeiende onrust op de proef gesteld, omdat ze allebei anders met het benarde gevoel in zich om gaan. Janek wil vechten, uitkomen voor wat hij is en op de barricaden gaan staan. Sasha voelt de dreiging harder aan, en wil zich eerder assimileren met de norm, en zeker niet opvallen. Tot de Nazi’s binnenvallen op een feestje en er de dag nadien plots een oproepingsbrief op de stoep ligt.
Het meest schrijnende vond ik dat ze van jongsaf samen zijn geweest, ze hadden alleen elkaar. Maar het begin van het verhaal leert je al dat Sasha op zijn oude dag alleen is, en ook nog helemaal in zichzelf teruggetrokken is. Dan vraag ik me meteen af wat er is gebeurd, hoe die zo sterke band stuk is kunnen gaan. Van alle scenario’s die in de loop van het verhaal door mijn hoofd schoten over wat er gebeurd zou kunnen zijn en wat er gezorgd heeft voor het feit dat Sasha niet meer praat, was de uiteindelijke reden (voor mij) toch nog een grote verrassing. En nee, die ga ik echt niet weggeven.
Er is nog zoveel dat ik over dit verhaal zou kunnen zeggen of vragen die ik nog beantwoord had willen zien, maar dat kan helaas niet zonder te veel details over het einde te geven. Dus hou ik het bij volgens mij de allerbelangrijkste gedachte van het hele verhaal. Na het dichtslaan van het boek stond er één ding voor mij vast: het is een boek over liefde. Liefde in al zijn vormen: eerst bescherming, begrip, vertrouwen, thuiskomen, die later overgaan in verlangen en innige liefde. Het is hun band, hun liefde waar het verhaal om draait. Hun liefde moet schitteren, in de schijnwerpers staan en daar slaagt dit verhaal ook helemaal in. Al die vragen waar ik nog mee zat of zit, zijn bijzaak. Zo simpel is het.
Laat je vervoeren en ontroeren. Het mag dan wel een Young Adult zijn, volgens mij kan hij zeker ook volwassenen beroeren.
Barbara Artoos