De Baron von Münchhausen

Onze recensie

Als klassiek kinderboek is De avonturen van de baron von Münchhausen minder beroemd geworden dan bijvoorbeeld Alice in Wonderland of Pinokkio. En toch, deze leugenverhalen blijven meer dan de moeite waard. De bekende komiek en cabaretier Wouter Deprez plaatst zich met zijn nieuwe bewerking in goed gezelschap. Voor hem bewerkten onder meer Godfried Bomans, Jeroen Brouwers en Nicolaas Matsier deze fantastische leugenverhalen.

De baron heeft echt bestaan. Als Duitse edelman uit de achttiende eeuw nam hij deel aan de veldtochten van het Russische leger tegen de Turken en was hij een fervent jager. Zijn avonturen tijdens de strijd en de jacht vormen de basis voor de sterke verhalen waarmee hij zijn gasten onderhield op zijn kasteel. Ze werden te boek gesteld door R.E. Raspe, die ze nog eens stevig aandikte. Wouter Deprez maakte een selectie uit de verhalen en herschreef ze in vlot, hedendaags Nederlands. Sommige stonden me nog levendig voor de geest uit mijn kinderjaren, zoals dat over de vlucht op de kanonskogel, de rit op het halve paard of de wonderbaarlijke redding uit het moeras, waarbij de baron zichzelf en zijn paard aan zijn pruik omhoog trekt. Het verhaal over het halve paard heeft trouwens een leuk staartje: de twee helften worden aan elkaar genaaid met twijgjes van een sinaasappelboom. Tegen de zomer groeien die uit tot een stevige boom die zorgt voor schaduw voor ruiter en paard.

In het boek staan ook heel wat minder bekende avonturen van de graaf, zoals dat over de hond en de haas die lopend bevallen of dat waarin de jas van de baron hondsdol wordt. Maar altijd zijn ze zo ongelooflijk spectaculair dat je wel moet lachen. Typerend voor de humor zijn de vele overdrijvingen zoals deze: ‘Uit dankbaarheid hing hij me zo vol met medailles dat ik door het gewicht voorovergebogen rondliep’. Al even typisch zijn de absurde beschrijvingen, bijvoorbeeld over de zilveren schijf over de hersenpan van een oude generaal: ‘Zo bleven zijn hersenen tenminste bedekt, en kon het niet binnen regenen.’ Wie Deprez als komiek kent, begrijpt meteen dat hij een grote fan is van de baron. Zijn bewerking is er trouwens een zonder franjes, in een bijna zakelijke stijl met veel details die de ongelooflijke verhalen een schijn van geloofwaardigheid moeten geven.

De illustraties van Randall Casaer bezitten een grote dynamiek en expressiviteit. Door de witte achtergronden ligt de focus helemaal op de baron en zijn paard of de dieren of voorwerpen waar hij het over heeft. Sommige prenten zijn onvergetelijk, zoals die van de baron met zes armen die lijken te blijven hakken of die waarop hij heel klein op zijn paard rijdt tussen grijze strepen en vlekken die een eindeloze sneeuwvlakte oproepen. Bijzonder expressief is de prent van de reusachtige beer die de baron aanvalt, een en al kracht in een werveling van vegen en strepen.

Bij het boek steekt een cd waarop Wouter Deprez de verhalen voorleest. Dat doet hij met veel inleving, af en toe begeleid door muziek of dierengeluiden. Vooral voor wie de verhalen niet zelf kan lezen, vormen ze een verrijking. Boek en cd samen zorgen ervoor dat de avonturen van de beroemde baron verder blijven leven, samengevat in de memorabele slotzin van een van de verhalen: ‘Want avonturen navertellen is de beste manier om ze opnieuw een beetje mee te maken.’

 

Jan Van Coillie

Nieuw

Thema's

Leeftijd

Auteur