Josephina. Een naam als een piano

Auteur:

Jaap Robben

Illustrator: Merel Eyckerman
Aantal pagina's: 32
Uitgever: De Eenhoorn
Jaar: 2012

Waarover gaat het boek

Oma’s zijn heel oud. Dat ontdekt het jongetje in dit verhaal.
Hoe oud, dat kan hij niet schatten.
Misschien wel zo oud als de dino’s of zo oud als Sinterklaas.
Maar wat hij zeker weet, is dat oma vroeger een meisje was.
Ooit was ze heel klein, een baby’tje nog.
Toen werd ze een meisje dat piano leerde spelen.
Later was ze een mama en toen een oma.
Nu is oma zo oud dat ze de namen vergeet; ze is ook zichzelf vergeten.
In haar hoofd spelen kinderen van vroeger, maar op de piano kan ze niet meer tokkelen.
Het jongetje moet haar lievelingsliedje spelen.
‘Later’, zegt oma, ‘ga ik in dat schilderij wonen.’
Dan wijst ze naar het schilderij dat in haar kamer hangt.
Hopelijk vindt ze daar opa weer, en staat er een piano.

Wat wil het boek ons vertellen

Josephina groeide op van baby tot meisje, wordt mama en oma en plots is er voor haar geen ‘later’ meer, alleen nog nu. Niemand kan aan de tijd ontsnappen, of de tijd terugdraaien, ook oma of het jongetje niet. Toch droomt het jongetje voor zijn oma een mooie toekomst.
Oma lijkt stilaan alles en iedereen te vergeten. Die ziekte of aandoening heet dementie. Oma weet wel nog veel over vroeger. Ze keert terug naar haar kindertijd. Ze speelt verstoppertje met kinderen, maar vindt hun namen niet meer terug. Ze verdwaalt in een ongeordende wereld, waar het moeilijk is om haar te volgen.
In het verhaal zie en lees je dat het jongetje en zijn oma nog een fijne band hebben, ook al maakt dementie de communicatie moeilijker. Ook muziek is heel belangrijk in dit teder boekje om grootouders met dementie nooit te vergeten.

Leuke weetjes

Ook wetenschappers geven aan dat muziek dementerende personen een goed gevoel bezorgt.

Oma in de zomerwei (Jaak Dreesen & Anne Westerduin, Clavis, 2005) is een ander prentenboek over dit onderwerp.
Ook Mare en de dingen (Tine Mortier & Kaatje Vermeire, De Eenhoorn, 2010) kaart dit gevoelige onderwerp aan.
Springdag (Anne Provoost & An Candaele, 2012) is een prentenboek over de kringloop van het leven en de elkaar opvolgende generaties.

Wil je meer leren over dit onderwerp

Dementie betekent letterlijk 'ontgeesting'. Dat wil zeggen dat je geest (je verstand, je geheugen) je stilaan in de steek laat. Je kunt van dementie jammer genoeg niet meer genezen. Veel mensen die erg oud worden, krijgen er last van. Dementie verstoort de activiteiten die je elke dag doet, omdat je steeds weer allerlei dingen vergeet. Wonderlijk genoeg kunnen mensen met dementie wel heel erg goed dingen uit het verre verleden onthouden. Daarom vertellen ze wel honderden keren hetzelfde verhaal van vroeger, bijvoorbeeld uit de oorlog. Of ze vergeten wie de mensen zijn die vlak voor hun neus staan, of denken dat mensen die al een tijd gestorven zijn, er wel nog zijn.