Anna's grote reis

Auteur:

Inez van Loon

Illustrator:

Studio Clavis

Vertaler:
Aantal pagina's: 222
Uitgever: Clavis
Jaar: 2016

Recensie

We schrijven 1846. Anna lijkt een doorsnee meisje. Ze gaat naar school met haar zussen, helpt in het huishouden en mist haar vader die, als zeeman, vaak van huis is. Toch gaat niet alles zo goed als op het eerste gezicht lijkt. Een paar maanden geleden stierf Anna’s broertje Cornelis en het rouwproces vergt erg veel van het gezin. Vooral de ouders van de kleine Cornelis valt het verlies zwaar, maar ook de drie overgebleven zusjes weten niet goed hoe ze moeten reageren op zijn overlijden. De opluchting is groot wanneer vader Abrahamsz van een lange zeereis terugkeert naar huis. Helaas moet hij al snel opnieuw uitvaren… Omdat hij zijn familie niet wil achterlaten in deze moeilijke periode, neemt hij hen mee op een avontuurlijke reis naar Nederlands-Indië. De reis doet iedereen goed en brengt nieuwe vriendschappen, maar vooral de terugweg naar Nederland heeft een grote verrassing in petto…

Het boek speelt in op verschillende aspecten van het dagelijkse leven en de geschiedenis van de Nederlandse maatschappij. Vooreerst het historische aspect: de reis van Anna vond plaats in 1846 en 1847. Haar dagboek, dat bewaard wordt in het Scheepvaartmuseum in Nederland, vormde de basis voor dit boek. Anna ontdekt Nederlands-Indië, een gebied dat lange tijd gekoloniseerd werd door Nederland. Ze kijkt naar kolonisatie zoals het in die tijd gewoon was, heel anders dan wij nu doen.
Daarnaast is er het belangrijke thema van rouw, dat veel aandacht krijgt, zij het vooral onderhuids. Af en toe wordt er expliciet gesproken over Cornelis, maar zelden of nooit over hoe het gezin omgaat met verdriet. Ook vandaag zoeken velen naar manieren om het verlies van een dierbare te verwerken, en vaak is het moeilijk om daar openlijk over te spreken.

Marie Linde Boesmans

Leuke weetjes

Het manuscript van Anna’s dagboek kan je online bekijken, op de Facebookpagina van het boek. Daarop post de auteur, Inez van Loon, af en toe ook leuke weetjes en visueel materiaal dat het verhaal ondersteunt. Achteraan in het boek staat ook dat de auteur heel erg openstaat voor vragen van lezers, en dat ze graag helpt om bijvoorbeeld een boekbespreking van haar verhaal te maken.

Valkuilen

De keuzes van de schrijfster spelen een grote rol bij dit boek. Ze vertrekt van een authentiek manuscript, maar het is niet helemaal duidelijk in welke mate ze het logboek volgt en in hoeverre ze fictionele elementen toevoegt. Het vraagt ook even tijd om aan de historische setting te wennen. Daarnaast heeft Inez van Loon de Indische woordenschat onvertaald gelaten. Een goede keuze vind ik, omdat het de avontuurlijke en exotische sfeer van het verhaal helpt overbrengen. Achteraan in het boek werd een verklarende woordenlijst opgenomen. Dat is een goede toevoeging, maar de vreemde woorden kunnen toch een drempel vormen voor kinderen die wat minder taalvaardig zijn en die elk woord dat ze lezen meteen willen begrijpen. Het lezen wordt erg afgeremd wanneer je telkens naar achter moet bladeren om een verklaring op te zoeken.
Tip
De verklarende woordenlijst kan je voorzien van visueel materiaal, dat onder andere op de Facebookpagina voorhanden is. Het leesproces zal voor veel jonge lezers vlotter gaan wanneer ze eerst kort kennismaken met de geschiedenis van Nederlands-Indië, of wanneer ze een documentje met foto’s en woordjes bij de hand hebben.